Jeśli jednym z Twoich postanowień na ten rok jest zadbanie o swoje finanse i rozpoczęcie inwestowania, ten artykuł pomoże odpowiedzieć na kilka pytań i obalić niektóre przekonania. Inwestowanie kojarzy się wielu osobom z dużymi sumami pieniędzy, które trzeba mieć, jeśli w ogóle chce się myśleć o wejściu na rynki finansowe. Niektórzy uważają wręcz, że inwestycje służą wyłącznie do powiększania i tak już dużego kapitału, a nie budowaniu swojego majątku od podstaw. Nie wolno jednak zapominać, że większość doświadczonych inwestorów zaczynała od zera. Jaka jest więc idealna “kwota startowa”? W poniższym artykule znajdziesz wskazówki, które pomogą Ci oszacować, ile potrzebujesz na “dobry początek” i w co inwestować jako początkujący inwestor.
Inwestowanie małych kwot na początek pozwala zdobyć cenne doświadczenie i lepiej zrozumieć mechanizmy rynkowe bez narażania dużych sum pieniędzy. Dzięki temu możemy uczyć się na błędach i rozwijać swoją strategię inwestycyjną w kontrolowany sposób, minimalizując ryzyko utraty znacznych środków. Dodatkowo, inwestowanie małych kwot daje możliwość testowania różnych typów inwestycji i poznawania swoich preferencji oraz tolerancji na ryzyko. W ten sposób możemy świadomie i stopniowo budować swoje umiejętności inwestycyjne, co zwiększa nasze szanse na sukces w przyszłości.
Czym jest Poduszka finansowa?
Poduszka finansowa zapewnia finansową rezerwę na wypadek chwilowej utraty stałego źródła dochodów lub jakiegokolwiek zdarzenia losowego, które wymaga większych niż zazwyczaj nakładów finansowych (np. choroba, operacja, awaria auta, pomoc rodzinie). Zaleca się posiadanie kwoty pozwalającej pokryć od 3 do 6 miesięcy wydatków, przy czym jej docelowa wysokość powinna być dostosowana do indywidualnej sytuacji finansowej oraz życiowej. Poduszka finansowa, choć niezbędna przed rozpoczęciem inwestowania, pełni wyłącznie funkcję zabezpieczającą i nie jest częścią kapitału inwestycyjnego. To środki przeznaczone na życie.
Najprostszą metodą obliczenia jej wartości jest pomnożenie swoich średnich wydatków przez liczbę miesięcy, przez które ma ona zabezpieczać Ciebie i Twoich najbliższych. Mając zapas środków w postaci poduszki finansowej, możesz w następnym kroku określić szacunkowy kapitał na swoją pierwszą inwestycję. Dopiero gdy zbudujesz własny fundusz “awaryjny”, możesz bezpiecznie przeznaczać część oszczędności na inwestycje. Dzięki temu nawet w przypadku nietrafionych decyzji inwestycyjnych Twoje podstawowe zabezpieczenie finansowe pozostanie nienaruszone. Taka zasada pozwala uniknąć sytuacji, w której ryzykowne inwestycje mogłyby zagrozić Twojej stabilności finansowej lub pogorszyć komfort codziennego życia.
W jaki sposób obliczyć szacunkowy kapitał dla pierwszej inwestycji?
Początkowy kapitał – podobnie jak omawiana wcześniej poduszka finansowa – powinien brać pod uwagę wszystkie Twoje stałe wydatki. Ich analiza może dostarczyć szeregu przydatnych informacji, z pomocą których łatwiej oszacujesz swój początkowy kapitał inwestycyjny. Do regularnych wydatków najczęściej zaliczamy:
- Jedzenie (nie dotyczy restauracji – ten wydatek należy do kategorii Rozrywka)
- Mieszkanie, czyli przede wszystkim czynsz, niezbędne opłaty i ewentualną ratę kredytu
- Zdrowie, na przykład leki, prywatne wizyty u lekarza lub fizjoterapeuty, siłownię
- Transport, czyli koszty związane z utrzymaniem samochodu, karta miejska
- Rozrywkę, czyli kino, restauracje, teatry, hobby itp.
Jeśli chcesz poznać swoje średnie miesięczne koszty życia, dodaj wszystkie wydatki z tych kategorii z ostatniego roku, a następnie podziel je przez 12.
Jeśli zaś chcesz obliczyć, ile możesz przeznaczyć na kapitał inwestycyjny “na start”, odejmij tak wyliczone średnie koszty od swojego comiesięcznego wynagrodzenia oraz środki, które chcesz przeznaczyć na oszczędności. Uzyskana kwota może zostać przeznaczona na inwestowanie.
Jeżeli masz taką możliwość, jednym z dobrych sposobów na zarządzanie domowym budżetem jest tak zwana reguła 50/30/20. Zgodnie z nią 50% zarobków powinno się przeznaczać na potrzeby, 30% na rozrywkę, zaś 20% – na oszczędności. Jeżeli stosujesz tę metodę, postaraj się, aby pieniądze, które wykorzystasz do inwestowania, pochodziły właśnie z tej ostatniej puli.
Tolerancja ryzyka w inwestowaniu
Poza możliwościami finansowymi wysokość kapitału początkowego powinna uwzględniać także Twoją indywidualną tolerancję ryzyka. Warto to jasno podkreślić: każda inwestycja wiąże się z ryzykiem. Dlatego zastanów się, jaką potencjalną stratę jesteś w stanie zaakceptować.
Odpowiedzialny inwestor powinien przeznaczać na ten cel wyłącznie środki, których ewentualna utrata nie zagrozi codziennemu funkcjonowaniu. Inwestuj tylko wtedy, gdy masz pewność, że Twoja sytuacja finansowa jest stabilna. Lepiej zrezygnować z inwestycji i pozostać przy zerowym wyniku niż podjąć pochopną decyzję i stracić oszczędności budowane miesiącami lub latami.
Kiedy masz już świadomość ryzyka i znasz swoje ograniczenia, możesz przejść do kolejnego etapu, czyli wyboru przedmiotu swojej pierwszej inwestycji.
W jakie aktywa giełdowe zainwestować na początek?
Przewrotnie zacznijmy od tego, w co NIE inwestować. Na początek na pewno nie powinny być to instrumenty finansowe o wysokim poziomie ryzyka, takie jak kryptowaluty czy CFD. Mogą one kusić nowych inwestorów możliwością dużego zwrotu w krótkim czasie, ale wiele z nich jest skomplikowanych – wymagają odpowiedniego doświadczenia i wiedzy rynkowej, by móc ograniczyć związane z nimi ryzyko.
Dlatego rozsądnym kompromisem może okazać się inwestowanie w akcje lub fundusze ETF.
- Akcje to papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na giełdach, które dają ich właścicielowi prawo do udziału (współwłasności) w spółce akcyjnej, która je wyemitowała. Niektóre spółki regularnie wypłacają też swoim akcjonariuszom dywidendy, czyli coś w rodzaju premii pochodzącej z wypracowanych przez firmę zysków. Generalnie można przyjąć następującą zasadę: im stabilniejsza sytuacja danej spółki na rynku, tym mniejszym ryzykiem straty obarczone są jej akcje.
- ETF (Exchange Traded Funds) to fundusze inwestycyjne notowane na giełdzie, które pozwalają w prosty sposób uzyskać dostęp do szerokiego koszyka aktywów, takich jak akcje, obligacje, surowce czy nawet całe sektory gospodarki. Dodatkowo, fundusze ETF są ratingowane, czyli oceniane (również pod względem poziomu ryzyka) przez wyspecjalizowane w tym agencje.
Krótkie podsumowanie
Oszacowanie wysokości wstępnego kapitału inwestycyjnego to jeden z najważniejszych kroków dla osoby rozpoczynającej inwestowanie. Równie istotna jest świadomość ryzyka, w tym możliwości utraty części środków. Warto pamiętać, że nie istnieje inwestor, który nigdy nie doświadczył strat. Nietrafione decyzje inwestycyjne powinny być przede wszystkim lekcją, a nie powodem do rezygnacji. Każdą taką sytuację warto potraktować jako okazję do analizy i refleksji nad tym, co można było zrobić inaczej. Wnioski wyciągnięte z tych doświadczeń zwiększają szanse na podejmowanie lepszych decyzji w przyszłości.
FAQ
Czym jest początkowy kapitał inwestycyjny?
Początkowy kapitał inwestycyjny to niewielka kwota środków przeznaczona na zbadanie swoich umiejętności inwestycyjnych. Ma ona na celu zdobycie doświadczenia i wiedzy przed zainwestowaniem większych sum.
Do czego służy poduszka finansowa?
Poduszka finansowa to oszczędności mające zapewnić finansowe wsparcie w nieprzewidzianych sytuacjach, takich jak utrata pracy, choroba, awaria auta czy nagły wydatek. Pozwala na pokrycie bieżących kosztów życia bez konieczności zaciągania długów.
Czym są stałe wydatki?
Stałe wydatki to zobowiązania pieniężne każdej osoby, które musi ona zapłacić niezależnie od swoich zarobków. Przykładami są: czynsz, raty kredytu, jedzenie lub paliwo. Znajomość stałych wydatków jest kluczowa dla planowania budżetu i osiągania celów finansowych.
Jakie ryzyko niesie ze sobą inwestowanie i z czego ono wynika?
Inwestowanie zawsze wiąże się z ryzykiem straty części lub całości zainwestowanego kapitału. Ryzyko może wynikać m.in. z wahań cen, niewypłacalności emitenta, trudności w sprzedaży aktywów, inflacji, zdarzeń geopolitycznych i indywidualnej sytuacji inwestora.
Jakie inwestycje niosą ze sobą wysokie ryzyko?
Instrumenty finansowe o wysokim poziomie ryzyka wiążą się z dużą szansą na zysk, ale też dużą możliwością straty. Do tej kategorii należą m.in.: akcje spółek o małej kapitalizacji (oferują wysoki potencjał wzrostu, ale są bardziej podatne na wahania cen i ryzyko upadku firmy), kontrakty CFD (wiążą się z dużą dźwignią finansową, która może potęgować także straty) i kryptowaluty (charakteryzują się wysoką zmiennością i niepewną przyszłością, przez co inwestowanie w nie wiąże się z dużym ryzykiem straty, ale również z potencjałem wysokich zysków).
Czym są instrumenty finansowe o niskim poziomie ryzyka?
Instrumenty finansowe o niskim poziomie ryzyka oferują mniejszy potencjał zysku, ale też mniejsze ryzyko utraty środków. Przykładem takich instrumentów są obligacje skarbowe, które oferują stały dochód w postaci odsetek i niskie ryzyko niewypłacalności. Do tej kategorii można zaliczyć także niektóre ETF-y, zwłaszcza te odwzorowujące szerokie indeksy rynkowe. Dzięki dywersyfikacji ryzyko jest w nich rozłożone na wiele aktywów. Należy jednak pamiętać, że nawet instrumenty o niskim poziomie ryzyka nie są go całkowicie pozbawione.